โดยนายแพทย์สุเทพ พัชรตระกูล

ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ ศูนย์การแพทย์เฉพาะทาง โรงพยาบาลมหาชัย
 
   คุณสุภาพสตรีหลายท่านต้องประสบกับปัญหาเรื่องการปัสสาวะบ่อยกว่าปกติหรือต้องตื่น นอนในตอนกลางคืน
บ่อย ๆ เพื่อลุกขึ้นมาปัสสาวะจนรบกวนการนอนหลับ เวลาที่ปวดก็มักจะปวด แบบรุนแรง จนทนไม่ไหวต้องรีบ
เข้าห้องน้ำอย่างเร่งด่วน บางครั้งกลั้นไม่อยู่ จนมีปัสสาวะราด เนื่องจากกลั้นไม่อยู่ อาการเหล่านี้ทำให้เกิด
ความรำคาญ และมีผลต่อชีวิตประจำวัน ชีวิตการทำงาน บางครั้งไม่ กล้าเข้าร่วมงานสังคม หรือเดินทางไปไหน
มาไหนนอกจากนี้แล้วยังส่งผลต่อสุขภาพเพราะ เกี่ยวข้องต่อความสะอาดของช่องคลอดและขาหนีบ
อาการปัสสาวะบ่อย ๆ ผิดปกตินี้เกิดจากกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะบีบตัวบ่อยและเร็ว กว่าปกติ
ิ ในทางการแพทย์เรียกภาวะนี้ว่า กระเพาะปัสสาวะไวเกิน (Overactive bladder) ทำให้ ผู้ป่วยต้องปัสสาวะบ่อย
สาเหตุหลัก ๆของอาการกระเพาะปัสสาวะไวเกินนี้เชื่อว่าเกิดจากระบบ ประสาทที่บริเวณกล้ามเนื้อ
ของกระเพาะปัสสาวะผิดปกติทำให้กล้ามเนื้อบีบตัวบ่อยและไวกว่า กำหนดในขณะที่ปริมาณปัสสาวะ

ยังไม่มากพอที่จะทำให้ปวดปัสสาวะได้ อาการกระเพาะปัสสาวะไวเกินพบได้ในสตรีทุกวัยแต่พบมาก

ในช่วงอายุ 40 ปีขึ้นไป แต่ ภาวะนี้ไม่ได้เกิดจากการที่มีอายุมากขึ้น แพทย์ถือว่าเป็นความผิดปกติอย่างหนึ่ง

ที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ หากต้องการักษา ควรปรึกษาสูตินรีแพทย์ที่มีความชำนาญในการรักษา

โรคของกระเพาะปัสสาวะในสตรี หรือศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ

การรักษาทำได้หลายวิธีโดย

•  การควบคุมปริมาณน้ำที่ดื่ม ไม่ให้มากเกิน รวมถึงสารที่ขับปัสสาวะ เช่น ชา กาแฟ น้ำอัดลม

•  ใช้ยาควบคุมการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ

•  การฝึกกระเพาะปัสสาวะ ฝึกเว้นช่วงการเข้าห้องน้ำ เช่น เดิมเคยเข้าทุกชั่วโมง ให้เพิ่มเป็น 1 ชั่วโมงครึ่ง และเพิ่มเป็น 2 ชั่วโมง ตามลำดับ

•  การฝึกควบคุมระบบประสาทที่ควบคุมการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ เป็นการฝึกกลั้นปัสสาวะโดยฝึกประสาทส่วนกลาง

•  การใช้ไฟฟ้ากระตุ้นที่เส้นประสาทซาคราล (Sacral Nerve stimulation) ช่วยลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะลง

•  การผ่าตัด โดยการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะบางส่วน หรือนำลำไส้เล็กบางส่วนมาเย็บกับกระเพาะปัสสาวะ เพื่อทำให้การบีบตัวไม่มีผลทำให้ปวดปัสสาวะบ่อย แต่การผ่าตัดมีผลแทรกซ้อนมาก นิยมใช้ในรายที่รักษาโดยใช้ยาแล้วไม่ได้ผล

•  อื่น ๆ เช่นการใช้ยาหรือสารบางชนิด ใส่ในกระเพาะปัสสาวะซึ่งยังอยู่ในระหว่างทดลอง

กระเพาะปัสสาวะไวเกินเป็นภาวะที่พบได้บ่อยและรักษาได้ไม่ยาก หากท่านมีปัญหา ดังกล่าวควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อจะเป็นอิสระจากห้องน้ำเสียที